Dvomasa zamajac je jedna od onih komponenti o kojima većina vozača ne razmišlja dok ne počne praviti probleme. A kad počne, ignorisanje nije opcija. Ako vaš auto ima čudne vibracije, lupa pri paljenju ili gašenju, ili se trza pri polaskama - čitajte dalje.
Šta uopšte radi zamajac
Zamajac sjedi između motora i mjenjača. Njegov posao je da izgladi pulsacije koje motor proizvodi pri radu. Svaki cilindar koji se upali daje jedan impuls, i bez zamajca biste osjetili svaki od tih impulsa kao vibraciju.
Dvomasa zamajac (dual-mass flywheel) ima dva dijela povezana oprugama. Te opruge apsorbuju vibracije i omogućavaju gladak rad, posebno na niskim obrtajima. Stariji auti su imali jednomaseni zamajac - jednostavniji, ali sa više vibracija, posebno kod dizelaša.
Simptomi istrošenog zamajca
Ima nekoliko karakterističnih znakova:
Vibracije u leru. Kad motor radi u praznom hodu, osjetite vibraciju kroz cijeli auto, posebno kroz volan i pod. Ovo je najraniji simptom - opruge unutar zamajca su oslabile i više ne prigušuju vibracije kako treba.
Lupanje pri paljenju i gašenju. Kad okrenete ključ, čujete kratko metalično lupanje dok se motor pokreće. Isto kad ugasite motor - kratko "klap-klap" dok se usporava. Ovo je zvuk dva dijela zamajca koji udaraju jedan o drugi jer je zazor između njih porastao.
Trzanje pri polaskama. Pokušavate krenuti u prvoj brzini, polako puštate kvačilo, a auto se trza umjesto da glatko krene. Ovo je posebno izraženo na niskim obrtajima i u usponom. Vozači često misle da je kvačilo krivo, ali u većini slučajeva je zamajac.
Trzanje na niskim obrtajima. Vozite u višoj brzini na niskim obrtajima (1.200-1.500 rpm) i auto se trza. Ovo je klasičan znak jer zamajac upravo na tim obrtajima treba najviše raditi na prigušivanju.
Buka iz područja mjenjača. Zvuk poput zveckanja ili "zujanja" koji dolazi iz prostora između motora i mjenjača, a nestaje kad pritisnete kvačilo.
Kada zamajac otkaže
Dvomasa zamajac ima ograničen vijek trajanja. Kod većine vozila to je negdje između 150.000 i 250.000 km, zavisno od stila vožnje i tipa motora. Dizelaši su posebno zahtjevni za zamajac jer proizvode jače vibracije na niskim obrtajima.
Stil vožnje značajno utiče. Ko vozi na niskim obrtajima, vuče auto u višim brzinama, ili često stoji u koloni (konstantno kvačilo-gas-kvačilo), taj će zamijeniti zamajac ranije.
Zamajac i kvačilo idu zajedno
Ovo je pravilo bez izuzetka u našoj radionici. Kad se mijenja zamajac, mijenja se i komplet kvačila (lamela, koš, potisni ležaj). Razlog je praktičan - da biste došli do zamajca, morate skinuti mjenjač. To je najveći dio posla. Rad košta isto bez obzira da li mijenjate samo zamajac ili zamajac plus kvačilo. Ako stavite nov zamajac a ostavite staro kvačilo, za 20.000-30.000 km ćete opet skidati mjenjač. Nema smisla.
Isto važi i obrnuto - kad mijenjate kvačilo, uvijek provjerite zamajac. Ako pokazuje znakove istrošenosti, zamijenite ga odmah.
Šta očekivati od cijene
Zamjena zamajca sa kvačilom nije jeftina intervencija. Samo zamajac košta od 300 do 800 KM zavisno od modela. Kvačilo komplet je još 150-400 KM. Rad je 200-400 KM, zavisno od pristupačnosti mjenjača.
Ukupno, na većini popularnih modela (Golf, Passat, Astra, Octavia) kompletna zamjena izlazi od 700 do 1.500 KM. Nije malo, ali je zamajac komponenta koja se mijenja jednom u životu vozila.
Ako prepoznajete neke od ovih simptoma, dovezite auto da provjerimo. Može biti zamajac, može biti kvačilo, a ponekad je uzrok nešto sasvim treće. Dijagnostika je brza i znat ćete na čemu ste.